Schoolplaat 'In en om Sloot en Plas' – Een ontdekkingstocht langs de waterkant
De verborgen wereld van sloot en plas
Nederland is een echt waterland. Overal vinden we sloten, plassen, vaarten en kanalen die een belangrijk leefgebied vormen voor talloze planten en dieren. De schoolplaat In en om Sloot en Plas laat deze bijzondere leefgemeenschap op overzichtelijke wijze zien en maakte generaties schoolkinderen vertrouwd met de natuur langs de waterkant.
De plaat werd uitgegeven door Uitgeverij Hebri in samenwerking met het Instituut voor Natuurbeschermingseducatie (IVN). Zij was bedoeld als hulpmiddel tijdens natuur- en milieulessen op Nederlandse basisscholen.
Planten en dieren van het zoete water
Op de schoolplaat zijn vele bekende bewoners van sloten en plassen afgebeeld.
Zo zien we onder andere de ijsvogel, wilde eend, waterhoen en witte kwikstaart. Ook vissen zoals blankvoorn en stekelbaarsje zijn aanwezig.
Daarnaast toont de plaat amfibieën zoals de gewone salamander en de kikvors.
Ook kleinere waterbewoners, waaronder waterpissebedden, bootsmannetjes, waterlopers, watervlooien en larven van waterjuffers, hebben een plaats gekregen.
Hierdoor krijgen leerlingen inzicht in de grote biodiversiteit van het Nederlandse zoetwatermilieu.
Oever- en waterplanten als basis van het ecosysteem
Niet alleen dieren, maar ook planten spelen een onmisbare rol in en rond het water.
Op deze schoolplaat zijn onder meer gele lis, lisdodde, waterweegbree, waterranonkel, kikkerbeet, plomp en moeras-vergeet-mij-niet afgebeeld.
Deze planten zorgen voor zuurstof, voedsel en schuilplaatsen voor talrijke waterdieren.
Veel insecten zetten hun eitjes af op waterplanten, terwijl jonge vissen en amfibieën bescherming zoeken tussen de bladeren en stengels.
Milieubescherming als belangrijke boodschap
Kenmerkend voor deze IVN-schoolplaat is de duidelijke aandacht voor milieuvervuiling.
Centraal op de plaat zijn chemische middelen, afval en zwerfvuil afgebeeld, vergezeld van de waarschuwing: "Houd land en water schoon."
Deze boodschap weerspiegelt de groeiende bezorgdheid over milieuvervuiling in de jaren zeventig.
De plaat leert kinderen niet alleen soorten herkennen, maar benadrukt ook de verantwoordelijkheid van de mens voor het behoud van natuur en waterkwaliteit.
Een tijdsdocument uit de opkomst van natuureducatie
Schoolplaten van het IVN vormen tegenwoordig belangrijke cultuurhistorische documenten. Ze laten zien hoe natuureducatie zich in Nederland ontwikkelde en hoe men kinderen bewust wilde maken van de waarde van natuurbehoud.
Door de gedetailleerde illustraties, heldere educatieve opzet en herkenbare Nederlandse flora en fauna is In en om Sloot en Plas tegenwoordig niet alleen geliefd bij verzamelaars van schoolplaten, maar ook bij natuurliefhebbers en liefhebbers van vintage wanddecoratie.
Deze schoolplaat herinnert ons eraan dat zelfs een gewone sloot een verrassend rijke wereld herbergt, vol leven dat bescherming verdient.