In de Siberische Vlakte – Op Borneo (Bijplaat)
Een fascinerende vergelijking tussen twee werelden
Deze bijzondere anatomische bijplaat behoort tot de tweede serie van Dieren in hun omgeving en vormt een aanvulling op de hoofdplaten "In de Siberische Vlakte" en "Op Borneo". De plaat brengt twee totaal verschillende leefgebieden samen: de uitgestrekte koude vlakten van Noord-Azië en de tropische regenwouden van Zuidoost-Azië.
Waar de hoofdplaten het leven van dieren in hun natuurlijke omgeving tonen, richt deze bijplaat zich op de anatomische kenmerken die dieren in staat stellen om in zulke uiteenlopende omstandigheden te overleven.
Van Siberische eland tot orang-oetan
De plaat laat zien hoe sterk dieren kunnen verschillen afhankelijk van hun leefomgeving.
Onder andere afgebeeld zijn:
- de imposante kop van een eland;
- de bouw van een hoefdierpoot;
- de schedel van een groot roofdier;
- de schedel en het skelet van een orang-oetan;
- de kop en schedel van een krokodil;
- een zeeschildpad en haar skelet;
- vergelijkingen tussen hand- en voetbeenderen;
- voorbeelden van huid- en lichaamsstructuren.
Samen vormen deze afbeeldingen een overzicht van de enorme verscheidenheid binnen het dierenrijk.
Uitgegeven door J.B. Wolters
De plaat werd uitgegeven door J.B. Wolters' Uitgeversmaatschappij N.V. Groningen – Djakarta, één van de belangrijkste Nederlandse onderwijsuitgevers van de twintigste eeuw.
De tweede serie van Dieren in hun omgeving werd samengesteld door:
- J.W. Hofman
- K.M. Knip
- J. van Mill
Hun doel was om leerlingen niet alleen dieren te laten herkennen, maar ook inzicht te geven in de bouw en werking van het dierenlichaam.
Onderwijs over evolutie en aanpassing
Deze schoolplaat laat zien hoe dieren zich hebben aangepast aan hun omgeving. De brede hoeven van een eland, de grijphanden van een orang-oetan, het krachtige gebit van een roofdier en de gestroomlijnde bouw van een krokodil zijn allemaal voorbeelden van gespecialiseerde aanpassingen.
Voor leerlingen bood deze plaat een unieke mogelijkheid om dieren uit verschillende werelddelen met elkaar te vergelijken zonder het klaslokaal te verlaten.
Een schoolplaat met internationale uitstraling
In tegenstelling tot veel Nederlandse natuurplaten richt deze uitgave zich niet op de directe omgeving van de leerling, maar op dieren uit verre gebieden. Daarmee weerspiegelt zij de groeiende belangstelling voor wereldnatuur en biologie die na de Tweede Wereldoorlog steeds meer aandacht kreeg binnen het onderwijs.
De combinatie van wetenschappelijke nauwkeurigheid, artistieke kwaliteit en internationale onderwerpen maakt deze plaat tot een bijzonder voorbeeld van Nederlands educatief erfgoed.
Een zeldzame aanvulling op een geliefde serie
Veel hoofdplaten uit Dieren in hun omgeving zijn bewaard gebleven, maar losse bijplaten zijn aanzienlijk moeilijker te vinden. Zeker de platen die betrekking hebben op exotische gebieden zoals Siberië en Borneo komen minder vaak op de markt.
Daardoor vormt dit exemplaar een interessante aanvulling voor verzamelaars van natuurhistorische schoolplaten, biologisch lesmateriaal en Nederlands onderwijserfgoed.
Deze plaat aanschaffen? Kijk dan in onze museumshop op schoolplaten van M.A. Koekkoek