Schoolplaten op ontwerp
Samen ontdekken
Deze thematische indeling helpt bezoekers om schoolplaten op een nieuwe manier te ontdekken. Van natuur en geschiedenis tot verkeer en religie: ieder onderwerp vertelt zijn eigen verhaal binnen het klaslokaal van vroeger.
Zo groeit de collectie uit tot een digitaal overzicht van de wereld zoals generaties schoolkinderen die ooit leerden kennen via de schoolplaat.
Geschiedenis
volgt
Platen 2026
volgt
Beroepen
volgt
Wetenschap
volgt
Humor
volgt
Ontdek de wereld van het onderwijs van vroeger
De wereld van de schoolplaat was enorm veelzijdig. In het klaslokaal van vroeger werden schoolplaten gebruikt voor vrijwel ieder vak. Daarom is een groot deel van onze collectie ingedeeld op onderwerp, zodat bezoekers eenvoudig kunnen ontdekken hoe kinderen vroeger leerden over de wereld om hen heen.
Binnen deze collectie staan niet alleen de illustraties centraal, maar ook:
- het onderwijs van vroeger;
- de ontwikkeling van kennis;
- en de manier waarop onderwerpen visueel werden uitgelegd aan schoolkinderen.
Een breed overzicht van onderwerpen
Door schoolplaten op onderwerp te verzamelen ontstaat een uniek beeld van wat vroeger belangrijk werd gevonden in het onderwijs.
Onze collectie bevat onder andere schoolplaten over:
- geschiedenis;
- natuur;
- aardrijkskunde;
- techniek;
- verkeer;
- landbouw;
- anatomie;
- beroepen;
- religie;
- en het dagelijks leven.
Iedere categorie vertelt iets over:
- de tijdgeest;
- het onderwijs;
- en de maatschappij van vroeger.
tekst te typen.
Natuur en dieren
Eén van de grootste groepen schoolplaten bestaat uit:
natuuronderwijs
Kinderen leerden vroeger over:
- vogels;
- insecten;
- vissen;
- bomen;
- bloemen;
- slootleven;
- en Nederlandse landschappen.
Veel natuurplaten zijn rijk geïllustreerd en tonen een grote aandacht voor detail en observatie.
Geschiedenis aan de muur
Historische schoolplaten brachten het verleden zichtbaar het klaslokaal binnen.
Leerlingen leerden over:
- Romeinen;
- Vikingen;
- kastelen;
- Willem van Oranje;
- zeevaarders;
- en belangrijke gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis.
Deze platen bepaalden vaak generaties lang hoe mensen zich het verleden voorstelden.
Aardrijkskunde en de wereld buiten Nederland
Voor veel kinderen waren aardrijkskundige schoolplaten de eerste kennismaking met:
- verre landen;
- bergen;
- rivieren;
- wereldsteden;
- en andere culturen.
Ook koloniale onderwerpen, zoals:
- Nederlands-Indië;
- plantages;
- rijstvelden;
- en tropische landschappen
kwamen veel voor in oudere onderwijsplaten.
Het dagelijks leven van vroeger
Veel schoolplaten tonen ook:
- het boerenleven;
- oude ambachten;
- gezinnen;
- scholen;
- seizoenen;
- en werk op het platteland.
Daardoor vormen zij vandaag waardevolle tijdsdocumenten van het dagelijks leven van vroeger.
Techniek, verkeer en industrie
Met de opkomst van de moderne samenleving verschenen ook schoolplaten over:
- verkeer;
- machines;
- industrie;
- spoorwegen;
- scheepvaart;
- en techniek.
Deze platen laten zien hoe het onderwijs inspeelde op een snel veranderende wereld.
Religie en Bijbelonderwijs
In veel scholen speelde religie vroeger een belangrijke rol. Daarom bestaan er ook grote series:
- Bijbelse schoolplaten;
- religieuze illustraties;
- en onderwijsplaten met verhalen uit het Oude en Nieuwe Testament.
Deze platen werden vooral gebruikt in christelijk onderwijs.
Een groeiende digitale collectie
Niet alle schoolplaten bevinden zich fysiek in de collectie. Veel platen worden:
- digitaal vastgelegd;
- gescand;
- gefotografeerd;
- en gedocumenteerd.
Daardoor kan het museum een steeds groter overzicht tonen van onderwerpen uit het onderwijs van vroeger.
Meer dan alleen lesmateriaal
Door schoolplaten op onderwerp te bekijken ontstaat een bijzonder beeld van:
- wat kinderen vroeger leerden;
- hoe kennis werd uitgelegd;
- en welke onderwerpen belangrijk werden gevonden in het onderwijs.
De collectie laat daarmee niet alleen oude illustraties zien, maar ook de ontwikkeling van:
- onderwijs;
- cultuur;
- wetenschap;
- en maatschappij.