Schoolplaat 'In en om de Hagen' – Natuur tussen heggen en hagen
Een kijkje in een vergeten stukje Nederlandse natuur
Op het eerste gezicht lijkt een haag misschien slechts een afscheiding tussen weilanden, akkers of tuinen. Toch vormen heggen en hagen een van de meest soortenrijke leefgebieden van ons landschap. De schoolplaat In en om de Hagen laat op indrukwekkende wijze zien hoeveel dieren en planten afhankelijk zijn van deze groene structuren.
De plaat werd uitgegeven door Uitgeverij Hebri in samenwerking met het Instituut voor Natuurbeschermingseducatie (IVN) en was bedoeld om leerlingen kennis te laten maken met de natuur dicht bij huis. Juist doordat de afgebeelde soorten voor veel kinderen herkenbaar waren, vormde deze schoolplaat een waardevol hulpmiddel tijdens de natuurlessen.
Heggen als leefgebied voor talloze diersoorten
Op de schoolplaat zien we verschillende dieren die in Nederlandse heggen leven.
Opvallend zijn onder andere de zanglijster, heggenmus, groenling, kneu en geelgors. Daarnaast zijn ook kleine zoogdieren afgebeeld, zoals de egel, het konijn, de veldmuis, de bosspitsmuis, de wezel en de hermelijn.
Heggen bieden voedsel, nestgelegenheid en beschutting.
Vogels bouwen er hun nesten, kleine zoogdieren schuilen er voor roofdieren en talloze insecten vinden er nectar en waardplanten.
Door de afwisseling van struiken, bomen, kruiden en open plekken ontstaat een bijzonder rijk ecosysteem.
Wilde planten van de heg
Naast dieren besteedt de schoolplaat veel aandacht aan de plantengroei in en rond heggen.
Soorten als bosviooltje, speenkruid, hondspeterselie, vrouwenzegel, haagwinde, aronskelk en bosrank zijn zorgvuldig weergegeven.
Deze planten groeien vaak op beschutte, voedselrijke plaatsen langs heggen en bosranden.
Veel ervan bloeien vroeg in het voorjaar en vormen een belangrijke voedselbron voor insecten.
Voor leerlingen bood de plaat een uitstekende mogelijkheid om planten te leren herkennen zonder direct naar buiten te hoeven gaan.
Een vroege waarschuwing voor milieuvervuiling
Bijzonder aan deze schoolplaat is de aandacht voor menselijke invloed op de natuur.
Midden op de plaat zijn afval, plastic en chemische bestrijdingsmiddelen afgebeeld. Hiermee wilden de makers kinderen bewust maken van de negatieve gevolgen van zwerfafval en milieuvervuiling.
Deze educatieve benadering past goed bij de opkomst van de milieubeweging in de jaren zeventig.
De plaat is daarmee niet alleen een natuurhistorisch document, maar ook een weerspiegeling van de groeiende aandacht voor natuurbescherming in Nederland.
Een decoratieve en educatieve natuurplaat
Tegenwoordig worden IVN-schoolplaten niet alleen verzameld vanwege hun educatieve waarde, maar ook als decoratieve wandobjecten.
De gedetailleerde illustraties, natuurlijke kleuren en herkenbare Nederlandse flora en fauna maken deze platen geliefd bij natuurliefhebbers, verzamelaars en liefhebbers van vintage schoolmateriaal.
In en om de Hagen herinnert ons eraan hoe belangrijk heggen zijn voor biodiversiteit en laat zien dat zelfs de kleinste stukjes natuur een verrassend rijke wereld herbergen.
