Kruisvaarders voor Jeruzalem – 1099
Sommige schoolplaten vertellen een verhaal. Andere nemen de kijker daadwerkelijk mee terug in de tijd. "Kruisvaarders voor Jeruzalem – 1099" behoort zonder twijfel tot die laatste categorie. Deze indrukwekkende historische schoolplaat toont de dramatische bestorming van Jeruzalem tijdens de Eerste Kruistocht, een gebeurtenis die behoort tot de meest ingrijpende episodes uit de Middeleeuwse geschiedenis.
De plaat werd uitgegeven door J.B. Wolters' Uitgeversmaatschappij N.V. te Groningen, één van de belangrijkste educatieve uitgeverijen van Nederland. Dankzij de vermelding "Groningen – Djakarta" kan deze uitvoering worden gedateerd in de jaren vijftig van de twintigste eeuw, een periode waarin Nederlandse scholen massaal gebruikmaakten van grote wandplaten om geschiedenis visueel tot leven te brengen.
Deze uitgave maakt deel uit van de bekende serie "Schoolplaten voor de Vaderlandse Geschiedenis", samengesteld door historici en onderwijsdeskundigen die ervan overtuigd waren dat kinderen gebeurtenissen beter onthouden wanneer zij deze niet alleen lezen, maar ook kunnen zien. Lang voordat scholen beschikten over televisie, dia-projectoren of digitale schoolborden vormden dergelijke platen een onmisbaar hulpmiddel in het klaslokaal.
Op de plaat worden de gebeurtenissen rond het jaar 1099 weergegeven, toen kruisvaarders na een lange tocht vanuit West-Europa de stad Jeruzalem belegerden. Op de voorgrond zien we zwaarbewapende strijders, herkenbaar aan hun maliënkolders, helmen en schilden.
Achter hen voltrekt zich de bestorming van de stadsmuren. Ladders worden tegen de vesting geplaatst terwijl soldaten en geestelijken de aanval begeleiden. De kunstenaar heeft bewust gekozen voor een perspectief waarbij de toeschouwer zich tussen de kruisvaarders bevindt, waardoor de voorstelling een opvallende levendigheid krijgt.
Bijzonder aan deze schoolplaat is de aandacht voor historische details. De kleding, wapens, kruisbaniers, belegeringswerktuigen en verdedigingswerken zijn zorgvuldig weergegeven om leerlingen een zo geloofwaardig mogelijk beeld van de Middeleeuwen te geven. Hoewel dergelijke platen uiteraard ook de historische inzichten van hun eigen tijd weerspiegelen, werden zij destijds beschouwd als een van de meest moderne en effectieve manieren om geschiedenisonderwijs aanschouwelijk te maken.
De serie werd samengesteld door onder anderen:
- J.W. de Jongh
- H. Wagenvoort
- J.T. Moerman
Deze namen zijn op de plaat vermeld. Wagenvoort was een bekende geschiedkundige die zich sterk bezighield met onderwijsvernieuwing. Zijn doel was om historische gebeurtenissen begrijpelijk en toegankelijk te maken voor leerlingen. De illustratoren en samenstellers werkten nauw samen om zowel historische juistheid als visuele aantrekkingskracht te bereiken.
In de klas hing een dergelijke plaat meestal aan een speciaal wandrek of aan haken boven het schoolbord. Tijdens de geschiedenisles werd de plaat uitgerold of opgehangen terwijl de onderwijzer het verhaal vertelde.
Kinderen bestudeerden de kleding van de soldaten, de bouw van de stadsmuren, de wapens en de gebeurtenissen op de achtergrond. Vaak werd de plaat gedurende meerdere lessen gebruikt, waarna zij weer werd opgeborgen in een kast of kaartenrek.
Hierdoor zijn veel exemplaren intensief gebruikt, wat de slijtage verklaart die tegenwoordig vaak wordt aangetroffen.
Wat deze plaat extra interessant maakt, is dat zij niet alleen een onderwijsmiddel is, maar ook een tijdsdocument van de Nederlandse onderwijsgeschiedenis. Zij vertelt namelijk twee verhalen tegelijk: het verhaal van de kruistochten én het verhaal van hoe geschiedenis gedurende de twintigste eeuw aan Nederlandse schoolkinderen werd onderwezen.
Voor verzamelaars van schoolplaten, onderwijs-erfgoed en historische illustraties vormt deze uitgave een aantrekkelijk voorbeeld van de hoogwaardige educatieve wandplaten die in de vorige eeuw het hart van het klaslokaal vormden. De combinatie van historisch onderwerp, monumentale uitstraling en educatieve betekenis maakt deze plaat tot een karakteristiek stuk Nederlands onderwijserfgoed.
Wilt u wellicht deze schoolplaat aanschaffen? Kijk dan in onze museumshop
Veelgestelde vragen over de schoolplaat Kruisvaarders voor Jeruzalem – 1099
Wat is afgebeeld op deze schoolplaat?
Deze schoolplaat toont de kruisvaarders tijdens de belegering van Jeruzalem in het jaar 1099, een belangrijk moment uit de Eerste Kruistocht. Op de afbeelding zijn ridders, soldaten en belegeringsactiviteiten te zien tijdens de strijd om de stad.
Waarvoor werd deze schoolplaat vroeger gebruikt?
Deze schoolplaat werd vroeger in het geschiedenisonderwijs gebruikt om leerlingen inzicht te geven in de middeleeuwen, de kruistochten en de gebeurtenissen rond de verovering van Jeruzalem.
Uit welke periode stamt deze schoolplaat?
De meeste Nederlandse geschiedenisschoolplaten over de kruistochten dateren uit de eerste helft van de twintigste eeuw, meestal tussen circa 1920 en 1955.
Waarom zijn schoolplaten over de kruistochten zo geliefd?
Schoolplaten over de kruistochten spreken tot de verbeelding door hun gedetailleerde illustraties, historische waarde en dramatische voorstellingen. Ze zijn populair bij verzamelaars, historici en liefhebbers van nostalgische wanddecoratie.
Is deze schoolplaat geschikt als wanddecoratie?
Zeker. Door de rijke kleuren, historische sfeer en indrukwekkende voorstelling vormt deze schoolplaat een bijzondere blikvanger in woonkamers, kantoren, bibliotheken, hotels en restaurants.
In welke interieurstijlen past deze schoolplaat?
Deze historische schoolplaat komt uitstekend tot zijn recht in klassieke, landelijke, industriële en vintage interieurs. Ook in monumentale panden en historische gebouwen past deze wanddecoratie perfect.
Zijn oude schoolplaten verzamelobjecten?
Ja. Originele schoolplaten worden steeds schaarser en zijn geliefde verzamelobjecten. De waarde hangt onder meer af van de illustrator, uitgever, ouderdom, zeldzaamheid en de conditie van de plaat.
Waarom kiezen mensen tegenwoordig voor oude schoolplaten?
Veel mensen kiezen voor oude schoolplaten vanwege hun nostalgische uitstraling, educatieve karakter en unieke sfeer. Ze geven een interieur direct een persoonlijk en historisch accent.