De Tabernakel in de Woestijn
Een heiligdom tijdens de tocht door de woestijn
Deze bijzondere schoolplaat toont de Tabernakel, het verplaatsbare heiligdom dat volgens de Bijbel door de Israëlieten werd gebruikt tijdens hun veertigjarige tocht door de woestijn. Nadat Mozes het volk uit Egypte had geleid, trokken de Israëlieten door de Sinaïwoestijn op weg naar het Beloofde Land. Tijdens deze reis vormde de Tabernakel het religieuze middelpunt van het volk.
De afbeelding geeft een indruk van hoe het heiligdom eruit kan hebben gezien te midden van een uitgestrekt woestijnlandschap. Rondom de omheining zien we tenten, vee en reizigers, terwijl op de achtergrond indrukwekkende bergketens oprijzen.
De opdracht aan Mozes
Volgens het Bijbelboek Exodus ontving Mozes op de berg Sinaï nauwkeurige aanwijzingen van God voor de bouw van de Tabernakel. Niet alleen de afmetingen van het heiligdom, maar ook de inrichting, de materialen en zelfs de priesterlijke kleding werden tot in detail voorgeschreven.
De Tabernakel moest dienen als zichtbare plaats van Gods aanwezigheid onder zijn volk. In Exodus 25:8 staat geschreven: "Zij moeten voor Mij een heiligdom maken, zodat Ik te midden van hen kan wonen."
Voor gelovigen symboliseerde de Tabernakel de bijzondere verbondsrelatie tussen God en Israël.
Opbouw van de Tabernakel
Op de schoolplaat is de rechthoekige omheining van de Tabernakel duidelijk zichtbaar. Binnen deze omheining bevond zich het eigenlijke heiligdom, bestaande uit twee ruimten: het Heilige en het Heilige der Heiligen.
In het Heilige stonden onder andere de gouden kandelaar, de tafel met toonbroden en het reukofferaltaar. In het Heilige der Heiligen bevond zich de Ark van het Verbond, waarin volgens de overlevering de stenen tafelen met de Tien Geboden werden bewaard.
Alleen de hogepriester mocht eenmaal per jaar het Heilige der Heiligen betreden, tijdens de Grote Verzoendag.
De wolkkolom als teken van Gods aanwezigheid
Een opvallend element op deze schoolplaat is de grote wolkkolom die boven de Tabernakel oprijst. Volgens de Bijbel begeleidde een wolkkolom het volk Israël overdag, terwijl 's nachts een vuurkolom zichtbaar was.
Deze wolk gold als een zichtbaar teken van Gods aanwezigheid en leiding. Wanneer de wolkkolom zich verhief, brak het volk zijn kamp op om verder te trekken. Bleef de wolk rusten, dan bleef ook het volk op die plaats.
De kunstenaar heeft dit Bijbelse gegeven op indrukwekkende wijze weergegeven door de wolkkolom centraal boven het heiligdom te plaatsen.
Bijbels onderwijs in de klas
Gedurende de negentiende en twintigste eeuw werden Bijbelse schoolplaten veel gebruikt op christelijke scholen. Grote wandplaten zoals deze hielpen leerlingen om zich een voorstelling te maken van Bijbelse gebeurtenissen en plaatsen die voor veel kinderen moeilijk te visualiseren waren.
Onderwijzers gebruikten dergelijke platen tijdens de Bijbelles om verhalen aanschouwelijk te maken. Door de kleurrijke afbeeldingen konden leerlingen zich beter inleven in het leven van de Bijbelse figuren en de historische context van de verhalen.
Een tastbare herinnering aan religieus erfgoed
Vandaag de dag vormen Bijbelse schoolplaten niet alleen waardevolle onderwijsobjecten, maar ook belangrijke cultuurhistorische documenten. Zij laten zien hoe generaties schoolkinderen kennismaakten met de Bijbel en hoe religie lange tijd een centrale plaats innam binnen het Nederlandse onderwijs.
Deze schoolplaat van De Tabernakel in de Woestijn is daarmee niet alleen een illustratie van een Bijbels verhaal, maar tevens een bijzonder stuk religieus en educatief erfgoed.